Kinderen en rouw

Waar gaat opa naartoe als hij doodgaat? Ga ik ook dood? Hoe kun je dan nog ademen als je in de grond ligt? Vragen van kinderen die geconfronteerd worden met verlies. Iets wat voor een volwassene al gecompliceerd is, hoe is dat voor een kind? Welke ondersteuning kun je bieden?

Over het hoofd zien

Als er een ouder, opa of tante sterft, condoleren we de volwassenen en zien we kinderen soms over het hoofd. Kinderen rouwen echter ook en kampen met dezelfde scala aan emoties. We zijn geneigd om kinderen met de beste bedoelingen weg te houden van verlies en rouw. Daarmee leert een kind niet dat dood bij het leven hoort en dat er nare dingen gebeuren in het leven. We kunnen en hoeven kinderen niet te beschermen van de dood. We doen altijd zo krampachtig om ons eigen verdriet niet te laten zien maar waarom zou een kind jouw tranen niet mogen zien? Door het er te laten zijn, wordt het kind zich bewust hiervan dat het oké is. Het is normaal om te laten zien dat je niet altijd sterk hoeft te zijn. Je leert het kind om zijn gevoelens niet weg te drukken maar te mogen uiten. Het geeft het kind handvatten hoe hij of zij in zijn latere leven om kan gaan met rouw en verlies. Het maakt het minder beladen voor de toekomst.

Ondersteunen van kinderen in rouw

  • Geef ruimte aan het kind om zijn of haar te verhaal doen
    Neem de tijd en ga op ooghoogte zitten met je kind. Geef het jouw volledige aandacht waardoor het kind zich gezien voelt.
  • Ben concreet en duidelijk
    Draai er niet om heen en hanteer geen termen als opa is in een diepe slaap. Doornroosje ontwaakt uiteindelijk na een diepe slaap, dus waarom opa niet? Gebruik woorden als nooit meer en altijd. Spreek naar het kind uit als iemand gaat sterven. Ziek zijn is namelijk iets anders dan sterven. Het levert duidelijkheid bij het kind op.
  • Ben eerlijk
    Kinderen voelen meer aan dan je denkt en zitten vaak met vragen en verdienen daar een eerlijk antwoord op. Geef zo goed als het kan een oprecht antwoord. Als volwassene weet je soms ook niet alles. Door dat juist uit te spreken, ervaart het kind volwaardigheid.
  • Betrek het kind bij het sterfproces en de uitvaart
    Neem ze mee naar de afscheidsceremonie en leg uit wat er gebeurt of gaat gebeuren. Een kind kan meer aan vooral als het ziet dat het serieus genomen wordt.
  • Voorkom ‘magisch denken’
    Kinderen zijn geneigd te denken dat het wellicht hun schuld is dat papa er nu niet meer is. ”Misschien als ik niet zo gemopperd had toen ik mijn kamer moest opruimen, was papa er nog wel.” Leg uit dat het kind op geen enkele wijze een bijdrage heeft gehad aan de dood.
  • Toon betrokkenheid en genegenheid
    Geef extra knuffels als die behoefte er is. Het biedt bescherming en geborgenheid voor het kind en vormt de bedding waarmee de kind het rouwen kan dragen.
  • Maak het afscheid tastbaar
    Wat het kind kan overhandigen aan degene die sterft. Kinderen zijn creatief en fantasierijk. Ze komen vaak zelf al met ideeën om hun knuffelbeer aan oma te geven bij haar afscheid met een tekening. Op die manier ervaart het kind zijn betekenisvolle bijdrage en voelt het zich minder hulpeloos.

Thematas rouw voor kinderen

Op verzoek van de organisatie van Speel-o-theek ’t Treintje in Rijen, heb ik mijn inhoudelijke bijdrage geleverd aan de samenstelling van de thematas ‘rouw’. Deze tas is speciaal ontwikkeld om kinderen spelenderwijs uitleg te geven over verlies en rouw. Kinderen rouwen net zoals volwassenen en omdat zij midden in hun ontwikkeling zitten, kan dat problemen opleveren. Ze hebben nog niet het vermogen om hun gevoelens te onderscheiden en uit te spreken. Van wat ‘dood zijn’ nu precies inhoudt, kunnen ze zich moeilijk een voorstelling maken en ze weten niet hoe ze zich moeten gedragen. Kinderen hebben vaak het gevoel dat ze de controle kwijt zijn door het verlies van hun vader, oma, schoolvriendinnetje of de poes. Deze tas bevat verschillende items die het kind stimuleren om zelf na te denken, vragen te stellen, gebeurtenissen uit te spelen, te schrijven, tekenen of te knutselen. Om op die manier weer grip te krijgen op de werkelijkheid. De tas kan opgevraagd worden via uitleen@speelotheektreintje.nl. Meer informatie over thematassen en het lenen van speelgoed vind je op: www.speelotheektreintje.nl.

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *